Malŝparitaj Malcedemoj

Esperante · English
la 5-an de Decembro 2017
Laste ŝanĝita: la 20-an de Marto 2018

La unua paŝo al iri ien, estas decidi, ke vi ne restos kie vi estas.
―J.P. MORGAN

Ekzistas zorgiga kaj tremiga sentaĵo, kiun mi sentas kiam ajn la amortizema realiĝo, ke mi ne plu juna infano, venas. La maltrankvila barakto inter lerni por liberigi la antaŭsignan estintecon kaj mian kaprican estontecon, kaptas min per forta teno.

Ne estas pri la neebleco por refari senpagajn elspezojn de iom liberale disponigitaj laksaj konfinadoj de tempo, tamen estas pri la kornaŭzaj rimarkoj ke la pensmaniero kiun mi antaŭe premisis, nun estas io ke volus postuli atlazajn fortojn de mi por eĉ komenci venigi. Mi avidas la nemalpliiĝantajn esploremecojn, kiujn mi unufoje facile manprenis, por miaj ĉiutagaj interpuŝiĝoj pri la svarmoj de razioj de la vivo.

Kiam ni translokas preter niaj zonoj de konsolo, ni plenigitas per avideco por reveni al niaj propraj fortikaj bunkroj. Ni vidas niajn proprajn fantomemajn similulojn, komunikantaj kaj montrantaj al ni kion minacantaj abomenaĵoj eble altiĝas el la tero, pretaj por vive vori nin. Ju pli ni restas ekster, des pli alta la probablo de morto.

Ni igas nin mem por kredi niajn proprajn kondamnojn; ni pravigas per niaj propraj mallaŭnormigataj skaloj de kiujn elektoj por fari. Kiam ajn nekonataj teritorioj estas esploritaj, ni preskaŭ tuj vindiĝas, reen en ŝajne kontraŭstaremaj formoj. Ni faras ĝin pro la timo. Ni faras ĝin tial ke ni ne ŝatas la nekonatajn. Ni faras ĝin pro niaj parencecoj kaj sindonoj por sekureco.

Ni plendas pri la sufokema manko de premio, kaj jam ni libervole ĉesi nin mem de fari eĉ colon de movado de kruro al fari la avancon al la kapto. Ni estas tiel sentimentale enamiĝas kun fervoro en la strebi de raciigo al niaj nepravigeblaj pravigoj, sed ni same petas raciajn raciojn. Estas eĉ pli ŝoke ol por vidi ke iuj da ni inside anoncas iluziojn de grandiozo, kun pretendoj de plene ripetaj sensacioj.

Niaj propraj antaŭjuĝemoj por atingi la premion, efektive haltas nin al fakte atingi ĝin, subfali al la senmemriproĉaj pretendoj de aliaj pri siaj malsukcesoj, faras nin malkleraj de la nevidata realaĵo. Kiam la nombro de personoj kiuj alfluas ĉirkaŭ ni, estas sufiĉe alta, laŭ niaj personaj metrikoj, ni malklere infuzas al ni mem kiun ili zumas al ni, kaj tiam ni difektas nin mem kaj sekve mortas la esencon de nia individueco.

Kiel prenkreskuloj, ni instruatas bridi nin mem ene kaĝoj, kiujn ni mem konstruis, kaj estas senkuraĝigaj por vidi ĉi tiun monstran agon disfaldiĝi antaŭ niaj mallongaj vidkampoj ĉiutage. Ni tiras nin mem al solaj konfinadoj ne niaj propraj dornaj dormoj. Ni fariĝas ama de prediki dubon al niaj uloj. Kaj se nia propra speco faras la samon, ni vidas sentojn de atingo. Tio ne nur estas horore tamen ankaŭ antaŭvideble stulte. Kiam ni estis ankoraŭ maljunaj, ni atingas ekster al malplena spaco kaj kreas niajn proprajn eltrovojn. Ni eltrovas la aferojn, kiuj ne antaŭ instruitaj al ni.

Ni havas la volan malobeon pri danĝero kaj estreco; ni ne zorgas pri la gratoj kaj bataĵoj kiujn ni akiras, tiel longe kiel ni verigas niajn sovaĝajn kaj nesatigeblajn gustojn pri eltrovo. Kiam fuelis per sciemo, ni eltrovas jam alian regnon de eblecoj—ni trovas nin mem en dimensioj neniam aŭditaj aŭ viditaj, kaj tutegale kiom da koto kaj ŝlimo ni sapumas sur niaj korpoj, ni ne zorgis. Ĉio, kio gravis al ni, estis ke, ni havas amuzon en marŝi la malfinian vojaĝon de eltrovo. Jam, ni lernis.

Estas ironie, ke tuj kiam ni pensas ke ni jam estas sufiĉe maljunaj por senhelpe veturi la mondon per niaj trejnadaj radoj, ni sufokiĝas per mezkvalitaj celoj de pseŭdoeltrovo. Kiam la kurteno senvualiĝis, ni alfrontiĝis per ŝoka vido—ni ja perdis la ardon, kiu unufoje irigis nin por havi elsciadon. Ni timemiĝis por ekzerci la samajn teĥnikojn kaj maksimojn, kiujn ni unufoje havis kiel infanoj. Ni haltiĝis de fari sciemajn inkviziciojn pri kion faras ekster. Ni fariĝas por bonforte senti pri tio, kio estas antaŭmetata sur la instituciigitaj teleroj, sen la plej minimuma klopodo por apogiĝi ĝis elpensi demandojn.

La socio, kiu ni ĉiuj estas parto de ĝi, estas parto de la malsano. Ĉi tiu malsano estas tio, kion ni ja helpas vastigi, el ĝia eko. Ĉi tiu ero estas tio, kion ni ja forte laboras formi niajn proprajn sencojn de individueco. Ni volis antaŭiĝi, kaj jam ĉio ni faras, estas simple miksiĝi. Kiel imponega ĉasisto fariĝas tiel obea, ke li fariĝis la kapto mem? Kial ni forĵetas niajn ĵetlancojn, kiam estas kiujn ni havas doni al ni la kapablon por kontraŭe batali? Niaj sentemoj fordrivis en la nigra, profundegaj truegoj, kiuj ni ĉiuj kotizis krei.

Estas indignige al niaj ŝultroj, vidi ke generacioj post generacioj, ni malŝpariĝas kaj kredas, ke eltrovoj devus ĉiam esti faritaj por ni, senŝeligitaj tiam manĝigataj al niaj buŝoj. Kio ni fariĝis kiel maristoj de la steloj? Ĉu mi jam rezignis la ardon por motivi nin mem por vidi kio estas en la alia flanko de ĉielarko? Ĉu mi jam tro multe dresiĝas, ke mi fariĝis volonte por esti enprizonigata en bestoĝardenoj, por la plezuro de aliaj? Aŭ ĉu ni akvumis niajn sencojn de potenco, por fari nin mem antaŭiĝi malpli, kaj pli miksiĝi en la homamaso, ege malpliigas niajn distingencojn kiam fore aspektata?

Ŝajnas, ke nuntempe, ni malkonsentas respondi kelkajn demandojn, tamen ni revenĝas al la ideo ke ni pridemandiĝas de aferoj pensataj kiel pli simpla ol mezlernejaj klasejaj lecionoj. Tamen, ekzistas iuj aferoj kiuj komunas al ni, kvankam ne ĉio: ni timemas vidi kiel socio eble reagas al niaj agoj, kiel ajn stultaj aŭ gravaj niaj agoj povas esti. Tamen, pri la pli gravaj aferoj, ni prete miksiĝi, tial ke ni ne volas malakcepton. Plejparto da ni estas feliĉaj por pensi kaj movi kun la grego, sen ia antaŭzorgo.

Kiam ni propravole alligi al niaj kruroj la pezajn ĉenojn kaj ŝtalpilkojn, ni ne devus anticipi por esti kapabla kuri ĉirkaŭ la stadiono facile. Kiam ni kuraĝas esplori nekartografitajn teritoriojn, sen bedaŭroj, sen disreviĝoj, sen la neceseco por havi alian ŝipon por irigi nin antaŭe, ni iutempe venkos.

Dank’ al Raymund Martinez pro la korektoj.